Anayasa Mahkemesi'nin M. K. Başvurusu kararında, ihlal kararı sonrasında yeniden yargılama için dosyanın ilk derece mahkemesi olan Ankara 15. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. İstinaf merci olan Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nin kararının 'kesin' olması, bu durumu nasıl etkiler?

İstinaf merciinin kararının 'kesin' olması, AYM'nin yeniden yargılama için dosyayı ilk derece mahkemesine göndermesine engel değildir. Aksine, bu durumun temel nedenidir. Bireysel başvuru, 'olağan kanun yollarının tüketildiği' son karara karşı yapılır. Somut olayda, Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nin kararı kesin olduğu ve Danıştay'a temyiz yolu kapalı olduğu için, olağan kanun yolları bu kararla tüketilmiş ve bu karar AYM'ye başvuruya konu olmuştur. AYM, ihlalin kaynağını incelerken, sadece istinaf kararını değil, yargılama sürecinin bütününü ve özellikle ilk derece mahkemesinin gerekçelerini de değerlendirir. İhlalin, ilk derece mahkemesinin eksik veya hatalı değerlendirmesinden kaynaklandığını tespit ettiğinde, sorunun temelden çözülmesi için dosyanın yeniden yargılama yapmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Bu, istinaf mahkemesinin kararının hukuki geçerliliğini yitirdiği ve yargılamanın, ihlalin başladığı noktaya, yani ilk derece mahkemesi aşamasına geri döndüğü anlamına gelir. İlk derece mahkemesi, artık hem kendi eski kararından hem de istinaf mahkemesinin onama kararından bağımsız olarak, AYM kararının gerekleri doğrultusunda yeni bir yargılama yapmak ve yeni bir karar vermekle yükümlüdür. (Kaynak: AYM, M. K. Başvurusu, B. No: 2019/42961)