Anayasa Mahkemesi'nin M. K. Başvurusu kararında, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için 'yeniden yargılama' yoluna hükmedilmesinin amacı nedir? Kararı alan mahkemenin yeniden yargılama sürecinde yapması gerekenler nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88912

AYM'nin 'yeniden yargılama' kararı vermesinin temel amacı, tespit edilen hak ihlalini ve sonuçlarını, ihlalin kaynağında, yani kararı veren derece mahkemesi nezdinde ortadan kaldırmaktır. Bu, 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) ilkesinin bir gereğidir. İhlal, derece mahkemesinin kararından kaynaklandığı için, bu kararın hukuki varlığını sürdürmesi ihlalin devam etmesi anlamına gelir. Yeniden yargılama kararı ile, ihlale yol açan mahkeme kararı ortadan kalkar ve dosya yeniden ele alınır. Yeniden yargılama sürecinde kararı alan mahkemenin (somut olayda Ankara 15. İdare Mahkemesi) yapması gerekenler şunlardır: 1) Yargılamayı yeniden açmak. 2) AYM'nin ihlal kararında belirttiği gerekçeleri (özel hayata saygı hakkı, ölçülülük, adil denge vb.) dikkate almak. 3) AYM'nin tespit ettiği eksiklikleri giderecek şekilde (örneğin, başvurucunun iddialarını değerlendirerek, kamusal menfaat ile bireysel menfaat arasında denge kurarak) yeni bir değerlendirme yapmak. 4) Sonuç olarak, AYM'nin ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren ve ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir. Bu karar, genellikle ilk kararın aksi yönde, yani idari işlemin iptali yönünde olacaktır. (Kaynak: AYM, M. K. Başvurusu, B. No: 2019/42961)