HAGB kararı verilebilmesi için aranan 'kamunun uğradığı zararın giderilmesi' (CMK m.231/6-c) şartı, manevi zararları da kapsar mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88906

Hayır, kapsamaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre, CMK m. 231/6-c'de geçen 'zarar' kavramı, suç nedeniyle ortaya çıkan 'maddi' zararı ifade eder. Manevi zarar, bu kapsamda değildir. Bunun birkaç nedeni vardır: 1) Belirlenebilirlik: Maddi zarar, genellikle somut, hesaplanabilir ve objektif olarak tespit edilebilir bir nitelik taşır (çalınan malın değeri, kırılan camın bedeli vb.). Manevi zarar ise, kişinin yaşadığı elem, keder, acı gibi sübjektif duygularla ilgilidir ve miktarının tespiti yargılamayı gerektiren, daha karmaşık bir süreçtir. Ceza muhakemesi içinde manevi zararın anında ve objektif olarak tespiti pratik değildir. 2) Hukuki Niteliği: Manevi tazminat talepleri, esasen özel hukuk (borçlar hukuku) alanına aittir ve ayrı bir dava konusu olabilir. Ceza mahkemesinin, HAGB gibi bir kurumun uygulanması için özel hukuk alanına giren manevi zararın giderilmesini şart koşması, yetki ve amaç aşımı olarak görülmektedir. 3) Kanunilik İlkesi: Ceza muhakemesi kurallarının dar yorumlanması esastır. 'Zarar' ifadesi, açıkça maddi ve manevi zararı kapsadığı belirtilmediği sürece, sanık lehine dar yorumlanmalı ve sadece maddi zararı içerdiği kabul edilmelidir. Dolayısıyla, sanığın HAGB'den yararlanabilmesi için mağdurun veya kamunun uğradığı maddi zararı gidermesi yeterlidir, manevi zararı tazmin etmesi şart koşulamaz. (Kaynak: CMK m. 231/6-c; Yargıtay CGK içtihatları)