Anayasa Mahkemesi'nin M. K. Başvurusu (2019/42961) kararında, mahkeme kararıyla ismini değiştiren bir kişinin, üniversite diplomasının yeni isme göre yeniden düzenlenmesi talebinin reddedilmesi, Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan 'özel hayata saygı hakkı'nın ihlali olarak kabul edilmiştir. Bu ihlal kararının temel gerekçeleri nelerdir?

AYM'nin bu ihlal kararının temel gerekçeleri şunlardır: 1) Müdahalenin Özel Hayata Etkisinin Ağırlığı: Başvurucu bir hekimdir ve ilgili mevzuat gereği diplomasını çalıştığı yerde herkesin görebileceği bir yere asmak zorundadır. Diplomasındaki eski ismi ile mevcut ismi arasındaki farklılık, mesleki hayatında sürekli olarak özel hayatına ilişkin bir detayı (isim değişikliğini) ifşa etmeye zorlamakta, sosyal ve mesleki itibarını olumsuz etkilemektedir. Bu durum, müdahalenin başvurucunun özel hayatına ciddi şekilde etki ettiğini ve belirli bir ağırlık düzeyine ulaştığını göstermektedir. 2) Gerekçelerin Yetersizliği: Derece mahkemeleri ve idare, talebi reddederken yalnızca üniversite yönergesindeki 'diploma bir kez düzenlenir, değişiklikler arkasına şerh düşülür' şeklindeki usuli bir kurala dayanmıştır. Başvurucunun mesleki zorunluluklar ve mahremiyet hakkı gibi temel haklarına ilişkin iddiaları dikkate alınmamış, ilgili ve yeterli bir gerekçe sunulmamıştır. 3) Ölçülülük ve Adil Denge: Kamunun 'sahte diplomaları önleme' gibi meşru amacı ile başvurucunun 'mahremiyet' ve 'mesleğini itibar kaybı yaşamadan sürdürme' şeklindeki bireysel menfaati arasında adil bir denge kurulmamıştır. Diplomanın arkasına şerh düşülmesi, başvurucunun yaşadığı sorunu gidermemekte, aksine sürekli hale getirmektedir. Müdahale, bu dengeyi başvurucu aleyhine bozduğu için ölçüsüz bulunmuştur. (Kaynak: AYM, M. K. Başvurusu, B. No: 2019/42961, 12/7/2023; Anayasa m. 20)