5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, mahkemenin ve hakimin re'sen delil toplama yetkisine neden yer verilmemiştir? Bu durumun, mahkemenin objektif tarafsızlığı ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88821

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, 1412 sayılı mülga CMUK'tan farklı olarak, mahkemenin ve hakimin re'sen (kendiliğinden) delil toplama yetkisine yer verilmemesinin temel nedeni, 'itham sistemi'ni güçlendirmek ve mahkemenin 'objektif tarafsızlığını' korumaktır. İtham sisteminde, iddia (delil toplama ve sunma) görevi savcılığa, savunma görevi sanık ve müdafiine, yargılama (delilleri değerlendirip karar verme) görevi ise mahkemeye aittir. Hâkimin, tarafların sunmadığı bir delili kendiliğinden araştırması ve dosyaya dahil etmesi, onu tarafsız bir hakem konumundan çıkarıp, davanın taraflarından biri (genellikle iddia makamı) gibi hareket ettiği izlenimini yaratır. Bu durum, özellikle sanık aleyhine delil toplandığında, mahkemenin objektif tarafsızlığına gölge düşürür ve 'silahların eşitliği' ilkesini zedeler. CMK, delillerin taraflarca ortaya konulmasını ve mahkemenin bu delilleri tartışarak karar vermesini esas almıştır (CMK m.206, m.207). Hâkim, taraflarca sunulan bir delilin getirilmesine karar verebilir ancak kendiliğinden yeni bir delil yaratma veya araştırma yetkisi kural olarak yoktur. Bu düzenleme, mahkemenin yargılama faaliyetine odaklanmasını ve tarafsız konumunu korumasını amaçlamaktadır. (Kaynak: sen.av.tr makalesi)