Bir banka, müşterisiyle imzaladığı kredi sözleşmesindeki 'bankanın rehin ve hapis hakkı vardır' şeklindeki genel bir hükme dayanarak, müşterinin vadesi geçmiş kredi kartı borcu nedeniyle maaş hesabının tamamına bloke koyabilir mi? Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/8526 E., 2017/3697 K. sayılı kararı bu konuyu nasıl ele almıştır?

Hayır, banka bu tür genel bir hükme dayanarak müşterinin maaş hesabının tamamına bloke koyamaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve ilgili mevzuat (İİK m. 83), maaşların ve ücretlerin ancak kısmen (genellikle 1/4 oranında) haczedilebileceğini öngörür. Bu kural emredici niteliktedir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında da, davalı bankanın davacının maaş hesabından 'rıza dışında' kart borcuna tahsilat yapması ve hesaba bloke koymasının 'haksız olduğu' gerekçesiyle verilen ilk derece mahkemesi kararının onanması gerektiği ima edilmektedir. Kararın odak noktası görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olması olsa da, esasa ilişkin bu değerlendirme, bankaların sözleşmesel hükümlere dayanarak maaş hesabının haczedilemezlik kuralını bertaraf edemeyeceğini göstermektedir. Özellikle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/13-1980 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, haczedilemezlikten önceden feragat (sözleşmeyle verilen muvafakat) geçersizdir (İİK m. 83/a). Dolayısıyla bankanın eylemi hukuka aykırıdır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/banka-hesabina-bloke-konulmasi-kaldirilmasi/)