CMK m. 223/7'de düzenlenen 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama yapılamaz) ilkesi, 'ikiz tutuklama' vakalarında nasıl bir argüman olarak kullanılabilir? Devam eden bir dava varken, aynı fiili kapsayan yeni bir soruşturma açılarak tutuklama talep edilmesi bu ilkeye aykırı mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88431

'Non bis in idem' ilkesi (CMK m. 223/7), kural olarak kesinleşmiş bir hüküm sonrası aynı fiilden dolayı yeniden yargılama yapılmasını yasaklar. 'İkiz tutuklama' vakalarında ise genellikle henüz kesinleşmiş bir hüküm yoktur. Ancak ilkenin altında yatan temel mantık, yani bir kişinin aynı fiil nedeniyle devletin cezalandırıcı gücüne birden fazla kez maruz kalmasının önlenmesi, bu vakalarda da bir argüman olarak kullanılabilir. Eğer bir kişi belirli bir fiil (örneğin belirli bir tarihteki sosyal medya paylaşımları) nedeniyle bir suçtan (örneğin terör örgütüne yardım) yargılanıyorken, aynı fiiller esas alınarak başka bir suçtan (örneğin anayasal düzeni ihlal) yeni bir soruşturma başlatılıp tutuklama talep edilirse, bu durum 'non bis in idem' ilkesinin ruhuna aykırıdır. Yargı makamı, fiili hukuki olarak niteleme serbestisine sahiptir ve devam eden yargılamada suçu farklı bir şekilde niteleyebilir. Ancak aynı fiil için mükerrer bir soruşturma açmak ve bu yolla tutukluluğu devam ettirmek, hakkın kötüye kullanılması ve usuli güvencelerin dolanılması anlamına gelir. Bu durumda, ikinci soruşturma için açılacak davanın, derdestlik (litispendence) veya 'non bis in idem' ilkesinin geniş yorumuyla reddedilmesi gerektiği savunulabilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/ikiz-tutuklama)