Bir Yargıtay dairesi, daha önce vermiş olduğu yerleşik bir içtihadından dönerek, aynı hukuki konuda tamamen zıt bir karar verirse, bu durum 'içtihat değişikliği' midir, yoksa 'içtihat tutarsızlığı' mıdır? Bu ikisi arasındaki fark, hukuki güvenlik ilkesi açısından nasıl değerlendirilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88371

Bu durum, bir 'içtihat değişikliği'dir. 'İçtihat tutarsızlığı', aynı yüksek mahkemenin farklı dairelerinin veya aynı dairenin, aynı dönemde, benzer konularda, birbiriyle çelişen farklı kararlar vermeye devam etmesi ve öngörülemez bir durum yaratmasıdır. 'İçtihat değişikliği' ise, bir dairenin, daha önceki görüşünün hatalı veya günün koşullarına uygun olmadığı sonucuna vararak, gerekçesini açıklamak suretiyle eski içtihadından vazgeçip yeni ve istikrarlı bir uygulama başlatmasıdır. Hukuki güvenlik ilkesi açısından, içtihat değişikliği meşru ve hatta hukukun gelişimi için gereklidir. Ancak, bu değişikliğin keyfi olmaması, makul ve ikna edici bir gerekçeye dayanması ve geleceğe yönelik olarak öngörülebilir bir şekilde uygulanması beklenir. Sık sık ve gerekçesiz içtihat değişiklikleri ise, hukuki güvenliği zedeleyerek içtihat tutarsızlığına benzer bir sonuç doğurabilir.