AYM'nin, AİHM'in 'pilot karar' usulüne benzer bir mekanizması var mıdır? Yapısal bir sorundan kaynaklanan binlerce benzer başvuruyu tek bir kararla çözme yetkisine sahip midir?
Evet, vardır. AYM İçtüzüğü'nün 75. maddesinde 'pilot karar' usulü düzenlenmiştir. Bu usule göre, Mahkeme, 'bir başvurunun, yapısal bir sorundan kaynaklandığını ve bu sorunun başka başvurulara da yol açtığını tespit etmesi hâlinde', pilot karar usulünü uygulayabilir. Bu durumda Mahkeme, seçtiği bir başvuruyu (pilot başvuru) esastan inceler, ihlalin ve buna neden olan yapısal sorunun kaynağını tespit eder. Kararında, bu sorunun çözümü için yasama veya yürütme organlarının alması gereken genel tedbirleri gösterir. Pilot karar verildikten sonra, aynı sorundan kaynaklanan diğer benzer başvuruların incelenmesini, bu sorunun çözümü için belirlenen süre kadar erteleyebilir. Bu mekanizma, özellikle uzun yargılama, cezaevi koşulları gibi binlerce benzer başvurunun yapıldığı yapısal sorunları, tek tek dosya incelemek yerine, ilkesel bir kararla ve genel bir çözüm önerisiyle ele almayı amaçlar.