HMK'da, bölge adliye mahkemesinin yetkisinin 'kesin yetki' olduğu ve bu konuda yetki sözleşmesi yapılamayacağı (HMK m. 357) belirtilmektedir. Bu kuralın pratik anlamı nedir?

Bu kuralın pratik anlamı, tarafların, ilk derece mahkemesinin kararını istinaf ederken, dosyalarının hangi ildeki bölge adliye mahkemesine gideceğini bir sözleşmeyle belirleyememeleridir. Hangi ilk derece mahkemesinin kararının hangi bölge adliye mahkemesi tarafından inceleneceği, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından belirlenen 'yargı çevresi' esasına göre kanunla düzenlenmiştir. Örneğin, Ankara'daki bir asliye hukuk mahkemesinin kararı, zorunlu olarak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne gider; taraflar anlaşarak dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde görülmesini isteyemezler. Bu, kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralıdır ve mahkemelerin iş yükünün dengeli dağıtılması, idari organizasyonun bozulmaması gibi amaçlar taşır. İstinaf mahkemesi, önüne gelen bir dosyanın kendi yargı çevresi dışındaki bir mahkemeden geldiğini tespit ederse, re'sen yetkisizlik kararı vererek dosyayı yetkili bölge adliye mahkemesine gönderir.