İdari yargıda, Danıştay bir temyiz başvurusunu incelerken, ilk derece veya bölge idare mahkemesinin yerine geçerek 'ilk defa' delil toplayabilir mi?

Hayır, kural olarak toplayamaz. Temyiz, bir 'hukukilik denetimi' kanun yoludur. Danıştay'ın görevi, alt derece mahkemelerinin mevcut delillere ve dosya kapsamına göre hukuku doğru uygulayıp uygulamadığını denetlemektir. Danıştay, bir ilk derece mahkemesi gibi tanık dinleme, keşif yapma, bilirkişi raporu alma gibi delil toplama faaliyetlerinde bulunmaz. Eğer Danıştay, davanın aydınlatılması için delillerin eksik toplandığı kanaatine varırsa, kendisi delil toplamak yerine, kararı 'eksik inceleme' nedeniyle bozar ve delillerin toplanması için dosyayı ilgili alt derece mahkemesine geri gönderir. Bu, adli yargıdaki Yargıtay'ın fonksiyonuyla paralel bir durumdur ve yargılamanın derecelenme (hiyerarşi) sisteminin bir gereğidir.