Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu'nun kurulma amacı nedir ve bu komisyonun baktığı davalar ile AYM'ye yapılan bireysel başvurular arasında nasıl bir ilişki vardır?

Tazminat Komisyonu'nun kurulma amacı, AİHM önünde Türkiye aleyhine biriken ve genellikle 'makul sürede yargılanma hakkının ihlali' ile 'mahkeme kararlarının icra edilmemesi' konularında yoğunlaşan başvurular için etkili bir iç hukuk yolu oluşturmaktır. AİHM'nin 'Ümmühan Kaplan' pilot kararının ardından, bu tür yapısal sorunlardan kaynaklanan başvuruları AİHM'e gitmeden önce çözümlemek amacıyla 6384 sayılı Kanunla kurulmuştur. Metinde belirtildiği gibi, Komisyon başlangıçta AİHM'deki derdest başvurulara bakmakla görevlendirilmiş, daha sonra yetkisi '31 Temmuz 2018 tarihine kadar Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruları' da kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Yani, AYM'ye yapılan ve sadece uzun yargılama veya kararın icra edilmemesi şikayetlerini içeren başvurular, AYM tarafından incelenmek yerine, karara bağlanmak üzere bu Komisyon'a devredilmiştir. Bu, Komisyon'un, belirli konularda AYM'nin iş yükünü alan ve AİHM'e başvuruyu önleyen özel bir 'filtre mekanizması' olarak işlev gördüğünü göstermektedir.