HMK'ya göre, istinaf incelemesi kural olarak duruşmalı mı yapılır, yoksa dosya üzerinden mi? Metinde bu konudaki yasal kural ile uygulama arasındaki fark nasıl ifade edilmiştir?
HMK m. 356'ya göre, istinaf incelemesi kural olarak duruşmalı yapılır. Duruşma yapılması, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin bir gereğidir. Ancak kanun, belirli istisnai hallerde (HMK m. 353) duruşma yapılmadan da karar verilebileceğini düzenlemiştir. Metinde, yasal kural ile uygulama arasındaki farka dikkat çekilmiştir: 'Kural olarak her türlü istinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmalıdır.(HMK 356. madde)... Ancak, uygulamada duruşmalı yapılan istinaf incelemesi oranı %5’i bile bulmamaktadır.' Bu ifade, kanunun öngördüğü temel kuralın (duruşmalı inceleme) uygulamada istisna haline geldiğini, mahkemelerin genellikle HMK m. 353'teki istisnaları geniş yorumlayarak veya re'sen dosya üzerinden karar verme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu durum, adil yargılanma hakkı güvenceleri açısından eleştirilebilecek bir uygulama farkına işaret etmektedir.