Bir AYM kararında, derece mahkemesi kararının gerekçesinin 'ilgili ve yeterli' olmamasının, Anayasa'nın hangi maddesinin ihlaline yol açtığı kabul edilmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88198

Derece mahkemesi kararının gerekçesinin 'ilgili ve yeterli' olmaması, öncelikle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'adil/dürüst yargılanma hakkı' kapsamındaki 'gerekçeli karar hakkı'nın ihlalidir. Ancak 'Bireysel Başvurularda Kanuniliğin Denetlenme Sınırı' metninde atıf yapılan kararda, bu durum daha geniş bir çerçevede ele alınmıştır. Yetersiz gerekçe, aynı zamanda Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen 'temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması' rejiminin ihlaline de yol açar. Anayasa m. 13, bir temel hakka yapılan müdahalenin 'demokratik toplum düzeninin gereklerine' ve 'ölçülülük ilkesine' uygun olması gerektiğini belirtir. Bir mahkeme kararının gerekçesi, yapılan müdahalenin neden bu ilkelere uygun olduğunu göstermelidir. Eğer gerekçe 'ilgili ve yeterli' değilse, müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelip gelmediği ve orantılı olup olmadığı denetlenemez hale gelir. Bu durumda, temel hakka yapılan müdahale, 'demokratik toplumda gerekli ve ölçülü' olma şartını sağlamadığı için Anayasa m. 13'e aykırı hale gelir. Dolayısıyla yetersiz gerekçe, hem Anayasa m. 36'yı hem de m. 13'ü ihlal edebilir.