Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK), bölge adliye mahkemesinde (istinaf) karşı dava açılmasına veya davaya müdahale talebinde bulunulmasına neden izin verilmemiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88193

HMK, istinaf aşamasında karşı dava açılmasını (HMK m. 357/1-a) ve davaya müdahale talebinde bulunulmasını (HMK m. 357/1-b) yasaklamıştır. Bunun temel nedeni, istinafın bir 'denetim' kanun yolu olmasıdır. İstinafın amacı, ilk derece mahkemesinde görülen ve karara bağlanan uyuşmazlığın denetlenmesidir. Karşı dava açmak veya davaya yeni bir tarafın (müdahil) katılması, uyuşmazlığın kapsamını genişletir ve istinaf mahkemesini, ilk derece mahkemesinin hiç incelemediği yeni bir uyuşmazlığı veya yeni bir hukuki ilişkiyi ilk elden karara bağlamak zorunda bırakır. Bu durum, istinafın denetim fonksiyonuyla bağdaşmaz ve onu adeta yeni bir 'ilk derece mahkemesi' haline getirir. Kanun koyucu, yargılamanın sağlıklı yürümesi ve derecelenme sisteminin korunması amacıyla bu tür taleplerin sadece ilk derece mahkemesinde ileri sürülebileceğini kabul etmiştir.