HMK'ya göre istinaf başvurusunda, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen yeni bir iddia veya savunma dinlenir mi? Bu kuralın bir istisnası var mıdır?

Kural olarak, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf aşamasında dinlenemez. Bu, HMK m. 357'de düzenlenen 'iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı'nın istinaf aşamasındaki bir yansımasıdır. Metinde, 'Bölge adliye mahkemesince re’sen göz önünde tutulacaklar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz' denilerek bu kural açıkça belirtilmiştir. Ancak, bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Kamu düzenine ilişkin hususlar. Örneğin, mahkemenin görevi, kesin yetki kuralları, dava şartlarının varlığı gibi kamu düzenini ilgilendiren konular, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmemiş olsa bile, taraflarca istinaf aşamasında ileri sürülebilir ve bölge adliye mahkemesi tarafından da re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. Metinde bu durum, 'Kamu düzenini ilgilendiren hususlarda, bölge adliye mahkemesi istemle bağlı olmaksızın re’sen inceleme yapar' cümlesiyle ifade edilmiştir.