Bir sanık hakkında verilen tahliye kararının hemen ardından, aynı olgulara dayanılarak ancak farklı bir suç isnadıyla (ikiz tutuklama) yeniden tutuklama kararı verilmesi, CMK m. 223/7'de düzenlenen 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama yapılamaz) ilkesiyle nasıl bir ilişki içindedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #88141

İkiz tutuklama uygulaması, 'ne bis in idem' ilkesinin ruhuna ve koruma amacına aykırıdır. CMK m. 223/7, 'aynı fiil nedeniyle, aynı sanık hakkında önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa, davanın reddine karar verilir' der. Bu ilke, bir kişinin aynı 'fiil'den dolayı birden fazla yargılanmasını ve cezalandırılmasını önler. İkiz tutuklamada da, kişi aynı 'fiil' (eylem, olay) nedeniyle tahliye edildikten sonra, sadece hukuki niteleme (suçun adı) değiştirilerek tekrar özgürlüğünden yoksun bırakılmaktadır. Metinde de belirtildiği gibi, 'yargı makamının yalnızca davaya konu fiil ve faille bağlı olduğu, fakat hukuki tasniflerle bağlı olmadığı' ilkesi gereği, savcılık veya mahkeme, fiili soruştururken veya yargılarken hukuki nitelemeyi değiştirebilir. Ancak bu, aynı fiil için verilmiş bir özgürlük kararını (tahliye), yeni bir delil olmaksızın, sadece nitelemeyi değiştirerek etkisiz kılmak için kullanılamaz. Bu durum, 'ne bis in idem' ilkesinin koruduğu 'hukuk güvenliği' ve 'öngörülebilirlik' haklarını zedeler ve bir nevi aynı fiil için mükerrer bir koruma tedbiri uygulanması anlamına gelir.