Bir banka, müşterisinin kredi kartı borcunu ödememesi üzerine, bu müşterinin aynı bankadaki vadesiz mevduat hesabına bloke koyabilir mi? Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/8526 E. sayılı kararında atıf yapılan uyuşmazlıkta, bu tür bir blokenin hukuki dayanağı ve sınırları nedir?

Bankalar, müşterileriyle imzaladıkları genel kredi sözleşmelerine veya bankacılık hizmet sözleşmelerine, müşterinin borcunu ödememesi halinde bankadaki diğer hesaplarından alacağını takas ve mahsup etme veya bu hesaplara bloke koyma yetkisi veren hükümler koymaktadır. Bu hükümler, sözleşmesel bir dayanak oluşturur. Ancak, bu yetkinin kullanımı sınırsız değildir. Özellikle, bloke konulan hesap bir 'maaş hesabı' ise, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 83. maddesi uyarınca maaşların ancak en fazla 1/4'ü haczedilebilir. Yargıtay, sözleşmedeki genel takas ve bloke yetkisinin, İİK'nın bu emredici hükmünü dolanmak için kullanılamayacağı görüşündedir. Metinde özetlenen Yargıtay 19. HD kararı, davacının maaş hesabına bloke konulmasının haksız olduğu yönündeki yerel mahkeme kararının temelini tartışmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/13-1980 E. sayılı kararında ise daha net bir şekilde, İİK m. 83/a uyarınca haczedilmezlikten önceden feragatin geçersiz olduğu ve kredi sözleşmesi sırasında verilen takas ve mahsup muvafakatinin, maaş hesabının tamamına bloke konulmasını haklı kılmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla banka, sözleşmeye dayanarak bloke koysa da, bu blokenin maaş hesabının tamamını kapsaması hukuka aykırıdır.