8. Yargı Paketi'nde, mesleğinde yirmi yıl kıdeme sahip hukukçuların arabuluculuk sınavından muaf tutulması teklif edilmiştir. Arabuluculuk faaliyetinin yargısal bir faaliyet olmamasını ve iletişim, müzakere, çatışma çözümü gibi özel yetkinlikler gerektirmesini göz önüne alarak bu teklifi eleştirel bir bakış açısıyla değerlendiriniz.
Bu teklif, arabuluculuk kurumunun niteliği ve amacı ile çelişen, sorunlu bir düzenlemedir. Eleştirel bir değerlendirme şu noktalara dayanabilir: 1) Arabuluculuğun Farklı Bir Uzmanlık Alanı Olması: Arabuluculuk, klasik hukuk bilgisinin ötesinde, 'sistematik teknikler uygulayarak' taraflar arasında iletişim kurmayı, çatışma teorisini, müzakere yöntemlerini bilmeyi gerektiren özel bir uzmanlık alanıdır. Hukuk fakültesi müfredatında bu konular yer almaz ve bu bilgiler temel arabuluculuk eğitiminde verilir. Yirmi yıllık hukuk kıdemi, bu özel alanlarda bir yetkinlik veya bilgi birikimi olduğunu garanti etmez. 2) Sınavın Amacı: Arabuluculuk sınavı, sadece hukuk bilgisini değil, aynı zamanda adayın temel arabuluculuk eğitimiyle edindiği bu özel bilgi ve becerileri ölçmeyi amaçlar. Sınav, arabuluculuk yapacak kişilerin asgari bir yetkinlik standardına sahip olmasını sağlar. Sınavdan muafiyet, bu standardın ve kalite güvencesinin ortadan kalkması anlamına gelir. 3) Eşitlik İlkesine Aykırılık: Mesleğe yeni başlamış ancak arabuluculuk eğitimini başarıyla tamamlamış ve sınavı geçmiş bir hukukçu ile, bu eğitimi ve sınav sürecini yaşamamış kıdemli bir hukukçu arasında arabuluculuk yapma yetkisi açısından bir ayrım yaratmak, arabulucular arasında eşitsizliğe yol açar. 4) Kurumun İtibarı: Nitelikli ve eğitimli arabulucular, kurumun başarısı ve tarafların arabuluculuğa olan güveni için kritiktir. Sınavsız ve yetkinliği ölçülmemiş kişilerin arabulucu olması, süreçlerin başarısızlıkla sonuçlanmasına ve kurumun 'dava açmadan önce geçilmesi gereken bir formalite' olarak görülmesine neden olabilir. Sonuç olarak, mesleki kıdem, arabuluculuk için gerekli olan özel iletişim ve müzakere becerilerinin varlığını göstermediğinden, bu muafiyet teklifi arabuluculuk kurumunun ruhuna ve gelişimine aykırıdır.