Bir hakim, HMK m. 36'ya dayanarak tarafsızlığından şüphe duyduğunu belirtip davadan çekilme yönünde görüş bildirirse, bu çekilme kararı otomatik olarak geçerli olur mu? Bu durumda dosyayı inceleyecek merciin görevi nedir?

Hayır, hakimin çekilme yönündeki görüşü otomatik olarak geçerli olmaz. HMK m. 35/3 ve m. 40/1 uyarınca, hakim tarafsızlığından şüphe duyarak çekilmek istediğinde, bu talebi incelemeye yetkili merci (genellikle hakimin mensup olduğu mahkemenin kendisi veya bir üst numaralı daire/başka mahkeme) 'bu çekilmenin kanuna uygun olup olmadığına' karar verir. Merci, hakimin belirttiği sebeplerin HMK m. 36 kapsamında 'tarafsızlığı şüpheye düşürecek önemli bir sebep' olup olmadığını denetler. Eğer merci, hakimin çekilme talebini yerinde ve kanuna uygun bulursa, çekilme talebini kabul eder ve davaya bakmak üzere başka bir hakim görevlendirilir. Ancak merci, hakimin belirttiği sebeplerin yetersiz veya kanuna uygun olmadığı kanaatine varırsa, çekilme talebini reddedebilir ve hakimin davaya bakmaya devam etmesine karar verebilir. Yani, nispi ret sebeplerine dayalı çekilmede son karar, çekilmek isteyen hakime değil, onu denetleyen merciye aittir.