5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 13. maddesi, kaçak eşya taşımasında kullanılan taşıma araçlarının müsaderesi için özel şartlar öngörmüştür. Bu şartlar nelerdir ve bu özel düzenlemenin TCK'daki genel müsadere hükümlerine göre farkı nedir?

5607 sayılı Kanun'un 13. maddesi, TCK'daki genel müsadere hükümlerine (TCK m. 54-55) atıf yapmakla birlikte, kaçak eşya naklinde kullanılan araçların müsaderesi için daha ağırlaştırılmış ve özel şartlar getirmiştir. Bu, genel kuralın (aracın suçta kullanılması) tek başına yeterli olmamasını, kaçakçılık fiili ile araç arasında daha yoğun bir bağın aranmasını ifade eder. Bu özel şartlar şunlardır: 1) Kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli bir tertibat (zula) içinde saklanmış veya taşınmış olması. 2) Kaçak eşyanın, taşıma aracı yüküne göre miktar veya hacim bakımından tamamını veya ağırlıklı bölümünü oluşturması veya kaçak eşyanın naklinin bizatihi o aracın kullanılmasını zorunlu kılması. 3) Taşıma aracındaki kaçak eşyanın, Türkiye’ye girmesi veya Türkiye'den çıkması yasak veya toplum/çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden olması. Bu üç şarttan birinin varlığı, aracın müsaderesi için yeterlidir. TCK m. 54'teki genel kuraldan farkı, burada orantılılık ilkesinin daha somut kriterlere bağlanmış olmasıdır. Örneğin, çok büyük bir tırın içinde küçük bir paket kaçak sigara taşınması halinde, (2) numaralı şart gerçekleşmeyeceğinden (ve diğer şartlar da yoksa) tırın müsaderesi yoluna gidilemez. Bu özel düzenleme, kaçakçılıkla mücadele ederken mülkiyet hakkına orantısız müdahaleleri önlemeyi amaçlamaktadır.