Bir hakimin, önüne gelen davada taraflardan biriyle arasında bir 'düşmanlık' bulunması, HMK m. 36'ya göre hakimin reddi için yeterli bir sebep midir? Bu ret sebebinin ispatı nasıl yapılır?

Evet, yeterli bir sebeptir. HMK m. 36/1-f'de, 'Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması' hali, hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebep olarak açıkça sayılmıştır. Bu, hakimin sübjektif tarafsızlığını doğrudan etkileyen bir durumdur. Bu ret sebebinin ispatı, somut delillerle yapılmalıdır. Sadece soyut bir düşmanlık iddiası yeterli değildir. Ret talebinde bulunan taraf, bu düşmanlığın varlığını gösteren olguları (örneğin, daha önce aralarında yaşanmış ve belgelenebilen ciddi bir kavga, hakaret davası, husumeti gösteren tanık beyanları, yazışmalar vb.) delilleriyle birlikte mahkemeye sunmakla yükümlüdür. Mahkeme, bu delilleri değerlendirerek düşmanlığın, hakimin tarafsızlığını etkileyecek ciddiyette olup olmadığına karar verir.