CMK m. 23/1'de yer alan 'Bir karar veya hükme katılan hakim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz' yasağının temel amacı nedir? Bu kural, hakimin hangi tür tarafsızlığını korumaya yöneliktir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #86457

Bu yasağın temel amacı, 'görünüşte tarafsızlığı' ve dolayısıyla yargıya olan güveni sağlamaktır. Bu kural, doğrudan doğruya 'objektif tarafsızlık' ilkesiyle ilgilidir. İlk derece mahkemesinde bir davaya bakıp hüküm kuran bir hakimin, daha sonra terfi ederek veya görevlendirme ile istinaf veya Yargıtay'a geçtiğinde, kendi verdiği kararın denetlendiği kanun yolu incelemesine katılması, tarafsızlığı hakkında ciddi şüpheler doğurur. Hakimin, daha önce verdiği kararı 'savunma' veya 'onaylatma' eğiliminde olabileceği, kendi kararına karşı objektif bir denetim yapamayacağı yönünde haklı bir izlenim oluşur. Kanun koyucu, bu potansiyel tarafgirliği ve adil yargılanma hakkının zedelenmesi riskini önlemek için, hakimin kişisel tutumundan bağımsız olarak, bu durumu mutlak bir yasaklılık hali olarak düzenlemiştir.