TCK m. 54/3'te düzenlenen 'müsaderede orantılılık' ilkesi nedir? İşlenen suç ile suçta kullanılan eşyanın değeri arasında bariz bir orantısızlık olması durumunda mahkeme nasıl bir karar verebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #86455

TCK m. 54/3'e göre, 'Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsadereye hükmolunmayabilir.' Bu hüküm, 'orantılılık' ilkesinin müsadere tedbirindeki yansımasıdır. Bu ilkeye göre, uygulanan tedbir ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir denge olmalıdır. Eğer suçta kullanılan eşyanın değeri, işlenen suçun yarattığı haksızlıkla kıyaslandığında çok yüksekse ve müsaderesi fail için orantısız bir mağduriyet yaratacaksa, mahkeme takdir hakkını kullanarak müsadere kararı vermeyebilir. Örneğin, bir paket sigara kaçakçılığı yapmak için kullanılan lüks bir tırın müsaderesi, orantılılık ilkesine aykırı olabilir. Bu durumda mahkeme, eşyanın niteliğini, değerini, suçun ağırlığını ve failin kastını değerlendirerek hakkaniyete uygun bir karar vermelidir.