Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/3645 E. sayılı kararında, 5403 sayılı Kanun'daki önalım hakkı için 'Kanun koyucu, belirlenen en küçük tarımsal parsel büyüklüğünün altındaki parsellerin satışa konu edilmeleri halinde, satın almada öncelik hakkını komşu parsel malikine tanımak suretiyle...birleştirilmesini ve asgari tarımsal arazi büyüklüğüne kavuşturulmasını hedeflemiştir' denilmektedir. Bu hedefe göre, satılan parsel zaten asgari büyüklüğün üzerindeyse, önalım hakkı hiç doğmaz mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #85419

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin bu bozma kararındaki yorumuna göre, evet, doğmaz. Daire, kanunun amacından (gai yorum) yola çıkarak, önalım hakkının sadece asgari büyüklüğün altındaki parsellerin birleştirilmesi için bir araç olduğunu savunmaktadır. Eğer satılan parsel zaten kendi başına ekonomik bir bütünlük teşkil ediyor ve asgari büyüklüğün üzerindeyse, bu hakkın tanınmasının kanunun amacına hizmet etmeyeceğini belirtmektedir. Bu yoruma göre, önalım hakkının doğabilmesi için, satılan parselin kanunun birleştirilmesini hedeflediği 'küçük' parsellerden olması gerekir. Ancak bu, Yargıtay'ın daha sonraki içtihatlarında veya Hukuk Genel Kurulu'nda farklı yorumlanabilecek, hakkı daraltıcı bir yorumdur. Metindeki HGK kararı ise davayı davacının paydaş olması gibi farklı bir nedenle bozduğu için bu konudaki nihai içtihadı yansıtmamaktadır.