HMK m. 220/2 uyarınca, mahkemenin, elindeki belgeyi inkâr eden tarafa yemin teklif etmesi, taraflardan birinin talebine mi bağlıdır, yoksa mahkemece re'sen mi yapılır?

HMK m. 220/2'deki '...yemin teklif edilir.' ifadesi, bunun mahkeme için bir zorunluluk ve re'sen yapılması gereken bir işlem olduğunu göstermektedir. Bu, tarafların dayandığı bir yemin delili değildir; kanunun, belgenin varlığına ilişkin iddianın çözümü için öngördüğü özel bir usuldür. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/6518 E. sayılı kararında da '...mahkemece; kanun hükmü gereği olarak, maddeye uygun biçimde yemine ilişkin işlemlerin yaptırılması gerekir.' denilerek bu durumun re'sen gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bir taraf delil olarak dayandığı belgenin karşı tarafta olduğunu iddia eder ve karşı taraf bunu inkâr ederse, mahkeme, yemin prosedürünü kendiliğinden işletmelidir.