Hor kullanma tazminatı davasında, kiraya veren tarafından tek taraflı olarak ve kiracının yokluğunda yaptırılan 'delil tespiti' raporu, hükme esas alınabilir mi? Mahkemenin bu durumda izlemesi gereken yol nedir? (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2014/2299 E.)
Hayır, tek başına hükme esas alınamaz. Yargıtay'ın anılan kararında ve yerleşik içtihatlarında belirtildiği gibi, HMK m. 400 vd. uyarınca yaptırılan delil tespiti, aleyhine tespit yaptırılan taraf için kesin delil niteliği taşımaz. Özellikle tespit, karşı tarafın yokluğunda yapılmış ve bu rapora itiraz edilmişse, mahkeme sadece bu rapora dayanarak hüküm kuramaz. Mahkemenin izlemesi gereken yol, davada yeniden ve tarafların katılımıyla bir inceleme yapmaktır. Bu kapsamda, mahkemece mahallinde uzman bilirkişi veya bilirkişiler aracılığıyla yeniden 'keşif ve bilirkişi incelemesi' yapılmalı, kiralanandaki hasarların olağan kullanımdan mı yoksa hor (kötü) kullanımdan mı kaynaklandığı ayrıntılı ve denetime elverişli bir şekilde tespit edilmeli ve bu yeni rapora göre bir karar verilmelidir. Tek taraflı tespit raporuyla yetinilerek karar verilmesi, eksik inceleme sayılır ve bozma nedenidir.