5403 sayılı Kanun'un 8/İ maddesi uyarınca tanınan sınırdaş tarımsal arazi malikinin önalım hakkının temel amacı nedir? Bu amaç, TMK'da düzenlenen paydaşın önalım hakkının amacından nasıl farklılaşır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #85285

5403 sayılı Kanun'un 8/İ maddesi ile getirilen önalım hakkının temel amacı, kanunun genel ruhuna uygun olarak 'tarımsal bütünlüğün sağlanması', küçük ve verimsiz tarım arazilerinin komşu parsellerle birleştirilerek ekonomik olarak daha verimli işletmeler oluşturulması ve arazilerin daha fazla bölünmesinin önlenmesidir. Amaç, tamamen kamusal nitelikte ve tarım politikasının bir aracıdır. TMK m. 732'de düzenlenen paydaşın önalım hakkının amacı ise tamamen farklıdır. Buradaki amaç, paylı mülkiyet ilişkisine dışarıdan yabancı bir kişinin girmesini önlemek, paydaşlar arasındaki mevcut uyumu korumak ve zamanla payların tek elde toplanmasını sağlayarak sorunlu bir mülkiyet yapısı olan paylı mülkiyeti sona erdirmektir. Bu amaç daha çok paydaşların özel menfaatlerine yöneliktir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/3645 E. sayılı bozma kararında bu iki amaç arasındaki fark açıkça vurgulanmıştır.