HMK m. 323'te sayılan 'yargılama giderleri' kapsamına, davadan önce yapılan 'delil tespiti' masraflarının dahil edilmesinin hukuki mantığı nedir?

Hukuki mantık, delil tespitinin, açılacak veya açılmış olan asıl davanın bir hazırlığı ve parçası olmasıdır. Delil tespiti, asıl davada ileri sürülecek bir delilin kaybolmasını veya kullanılmasının zorlaşmasını önlemek amacıyla yapılır. Dolayısıyla, bu tespit için yapılan masraflar (keşif harcı, bilirkişi ücreti vb.), davanın kazanılması veya kaybedilmesi için yapılan diğer masraflar gibi, davanın esasıyla doğrudan ilişkilidir. HMK m. 405'in, tespit dosyasını asıl davanın eki sayması da bu mantığı destekler. Bu nedenle, bu masraflar, davadan bağımsız bir alacak kalemi değil, davanın sonucuna göre haklılık oranında taraflara yükletilecek bir yargılama gideri olarak kabul edilir. (Bkz: Yargıtay 6. HD, E: 2015/5944 K: 2016/3155, barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-405-tutanak-ve-diger-belgeler.html)