Soybağının reddi davasında, davanın hak düşürücü süre olan 1 yıl geçtikten sonra açılması, ancak gecikmenin 'haklı bir sebebe' dayandığının iddia edilmesi durumunda, mahkeme bu iddiayı nasıl değerlendirir? Hangi durumlar 'haklı sebep' olarak kabul edilebilir?

Mahkeme, öncelikle haklı sebep iddiasını inceler. Eğer iddiayı yerinde bulursa, 1 yıllık hak düşürücü sürenin, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren başlayacağına karar vererek davanın esasına girer. Eğer haklı sebep iddiasını kabul etmezse, davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verir. 'Haklı sebep' (TMK m. 289), somut olayın özelliklerine göre hakim tarafından takdir edilir. Örnek olarak; kocanın ağır bir hastalık geçirerek dava açamayacak durumda olması, uzun süreli yurt dışı görevi veya cezaevinde bulunması gibi objektif ve irade dışı engeller, kandırılma veya tehdit altında olma gibi durumlar haklı sebep olarak kabul edilebilir. Ancak, aile şerefini koruma veya boşanma davasının sonucunu bekleme gibi sübjektif ve kişisel tercihe dayalı nedenler genellikle haklı sebep olarak kabul edilmez. (Bkz: kadimhukuk.com.tr/makale/soybaginin-reddi-davasi-tmk-285-286/)