Bir davada, taraflardan biri, karşı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını (örneğin envanter kaydının bulunmadığını) iddia ederse, bu durum o defterlerin delil değerini nasıl etkiler? (HMK m. 222)

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #85144

HMK m. 222 (ve ilgili TTK hükümleri), ticari defterlerin delil olarak kullanılabilmesi için kanuna uygun ve eksiksiz bir şekilde tutulmuş olmasını şart koşar. Bir tarafın ticari defterleri, ancak kendi aleyhine delil teşkil ettiğinde, karşı taraf için kesin delil niteliği taşır. Defterlerin lehe delil olarak kullanılabilmesi için ise, kanuna uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olması ve içeriklerinin birbirini doğrulaması gerekir. Eğer defterlerde envanter kaydı gibi zorunlu unsurlar eksikse veya usulsüzlükler varsa, o defterler sahibi 'lehine' delil olarak kullanılamaz. Ancak bu durum, defterlerin sahibi 'aleyhine' delil olarak kullanılmasına engel değildir. Yani, usulsüz tutulan bir defterdeki kayıt, sahibi aleyhine her zaman delil olabilir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/4688 K. sayılı kararında da bu ilke vurgulanmıştır. (Bkz: Yargıtay 23. HD, E: 2014/1025 K: 2014/4688, barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-219-taraflarin-belgeleri-ibrazi-zorunlulugu.html)