HMK m. 220/2 uyarınca, mahkemece ibrazı istenen bir belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa yemin teklif edilmesi usulü nedir ve bu yeminin hukuki niteliği nedir?

Bu yemin, tarafların delil olarak dayandığı classic yemin delili (HMK m. 225 vd.) değildir. Bu, mahkemenin delillerin toplanması sürecinde re'sen başvurduğu, kanundan doğan bir ispat aracıdır. HMK m. 220/2'ye göre, belgeyi ibrazı istenen taraf belgenin elinde olduğunu inkâr ederse, mahkeme o tarafa 'böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı halde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine' ilişkin yemin teklif eder. Taraf bu yemini eda ederse, belgeyi ibraz etme yükümlülüğünden kurtulur. Ancak yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK m. 220/3). (Bkz: Yargıtay 15. HD, E: 2016/6518 K: 2017/1692, barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-219-taraflarin-belgeleri-ibrazi-zorunlulugu.html)