İmar kirliliği suçunda (TCK m. 184), ruhsata aykırı olarak yapılan bir eklentinin 'bina' vasfında olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi zorunlu mudur? Hakimin, dosyadaki belgelere (proje, fotoğraf vb.) bakarak bu tespiti kendisi yapması mümkün müdür?

Bilirkişi incelemesi kural olarak zorunludur. TCK m. 184'teki 'bina' kavramının unsurları (kendi başına kullanılabilme, üstünün örtülü olması vb.) ve özellikle bir tadilatın binanın 'taşıyıcı unsurunu etkileyip etkilemediği' gibi konular, hukuki bilgiyi aşan, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardır. HMK m. 266'ya göre, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde hakim bilirkişinin oy ve görüşünü almak zorundadır. YCGK'nın 2018/503 sayılı kararında da, bu tespitlerin yapılması için bilirkişiye yeniden inceleme yaptırılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Hakimin, dosyadaki proje veya fotoğraflara bakarak bu teknik değerlendirmeyi kendisinin yapması, uzmanlık alanı dışında bir konuda karar vermesi anlamına gelir ki bu, hem hatalı bir karara yol açabilir hem de kararın denetlenebilirliğini ortadan kaldırır. Bu nedenle, eylemin 'bina' vasfında olup olmadığı ve taşıyıcı sistemi etkileyip etkilemediği konularında, inşaat mühendisi bir bilirkişiden rapor alınması yargılamanın sağlıklı yürümesi için bir zorunluluktur.