HMK m. 55/1'in son cümlesi, dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde 'gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verilebilir' hükmünü içermektedir. Bu hükmün amacı nedir ve 'gecikmesinde sakınca bulunan hal'e ne gibi durumlar örnek verilebilir?
Bu hükmün amacı, bir tarafın ölümü nedeniyle davanın ertelendiği (mirasçıların mirası kabul veya ret süresi boyunca) dönemde, karşı tarafın veya terekenin haklarının korunmasını sağlamak ve telafisi imkansız zararların doğmasını önlemektir. Kural olarak bu dönemde yargılama durur. Ancak, acil yapılması gereken usuli işlemler olabilir. 'Gecikmesinde sakınca bulunan hal'e örnek olarak şunlar verilebilir: 1) Keşif yapılması gereken bir delilin (örneğin yıkılmak üzere olan bir duvar) kaybolma tehlikesi. 2) Davayla ilgili bir malın kaçırılma şüphesi üzerine acilen ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı alınması gerekliliği. 3) Zamanaşımı veya hak düşürücü bir sürenin dolmak üzere olması ve acil bir işlem yapılması zorunluluğu. 4) Çabuk bozulan bir mal hakkında tespit yapılması ihtiyacı. Bu gibi durumlarda, mahkeme, diğer tarafın veya menfaati olan bir ilgilinin talebi üzerine, terekeye davayı takip etmekle görevli bir 'temsil kayyımı' atayarak, sadece o acil işlemin yapılmasını sağlayabilir.