HMK m. 142'ye göre, zamanaşımı def'inin ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ve tahkikata başlamadan önce karara bağlanması gerekir. Peki, bu aşama geçildikten sonra, tahkikat sırasında veya hüküm aşamasında zamanaşımı def'i ilk kez ileri sürülebilir mi? Bu durumun 'savunmanın genişletilmesi yasağı' ile ilişkisini açıklayınız.

Hayır, kural olarak ileri sürülemez. Zamanaşımı bir 'def'i'dir ve HMK m. 141'e göre cevap dilekçesiyle birlikte ileri sürülmelidir. Cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen bir def'inin daha sonra ileri sürülmesi, 'savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı'na (HMK m. 141) tabidir. Bu yasak, cevaba cevap dilekçesinin verilmesiyle (yazılı yargılama) veya cevap dilekçesinin verilmesiyle (basit yargılama) başlar. Dolayısıyla, davalı, süresinde verdiği cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmamışsa, tahkikat veya hüküm aşamasında bu def'i ilk kez ileri süremez. Bunun tek istisnası, davacının açık muvafakati veya ıslah yoluna başvurulmasıdır. HMK m. 142'nin amacı, süresinde ileri sürülmüş olan zamanaşımı def'inin incelenme zamanını belirlemektir; yoksa taraflara savunmayı genişletme yasağını aşarak yeni bir def'i ileri sürme hakkı tanımak değildir.