Adli yardım talebinde bulunan bir ticaret şirketinin talebinin, HMK m. 334'e göre kanuni şartları taşımadığı için reddedilmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen 'adil yargılanma hakkı' ve bu hakkın bir unsuru olan 'mahkemeye erişim hakkı' açısından bir ihlal teşkil edebilir mi? Tartışınız.

Bu durum, AİHS m. 6 açısından potansiyel bir ihlal teşkil edebilir. AİHM, 'mahkemeye erişim hakkı'nın mutlak olmadığını ve devletlerin bu hakkı düzenleyebileceğini kabul etmektedir. Ancak getirilen sınırlamalar, hakkın özünü zedelememeli ve meşru bir amaç gütmelidir. Bir ticaret şirketinin, sırf tüzel kişi olması nedeniyle, mali olarak tamamen acze düşmüş ve iflas etmiş olsa dahi, yüksek yargılama giderlerini karşılayamadığı için davasını açamaması veya savunma yapamaması, mahkemeye erişim hakkını fiilen anlamsız kılabilir. Bu durum, davanın tarafları arasında 'silahların eşitliği' ilkesini de bozabilir. HMK m. 334'teki düzenlemenin amacı, gerçekten ihtiyacı olanları desteklemektir; ancak bu amacın, bir şirketin mali durumunu hiç dikkate almadan mutlak bir ret sonucunu doğurması, orantısız bir sınırlama olarak değerlendirilebilir. AİHM, somut olayın koşullarına göre, şirketin mali durumunun hak aramasını imkansız kılıp kılmadığını inceleyerek, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verebilir. Nitekim Anayasa Mahkemesi'nin HMK m. 334/2'yi iptal etmesi de bu yöndeki hassasiyeti göstermektedir.