HMK m. 142'ye göre zamanaşımı def'inin öncelikle incelenmesi kuralı, ıslah ile ileri sürülen yeni talepler açısından nasıl işler? Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2017/4523 K. sayılı kararındaki olayda, davalının ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunması üzerine mahkemenin yapması gereken işlem neydi?

Islah, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının bir istisnasıdır ve taraflara yargılama sırasında bir defaya mahsus olmak üzere iddia ve savunmalarını değiştirme veya genişletme imkanı tanır. Davacı ıslah yoluyla dava değerini artırdığında veya yeni bir talep eklediğinde, davalının da bu yeni duruma karşı savunma yapma hakkı doğar. Islah edilen kısım için zamanaşımı süresi, ıslahın yapıldığı tarihte kesilir. Yargıtay'ın anılan kararında, davacı ıslah dilekçesi sunmuş, davalı da bu dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren yasal süresi içinde (iki hafta) ıslaha karşı zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Bu, usulüne uygun bir savunmadır. Mahkemenin yapması gereken, HMK m. 142 uyarınca, işin esasına girmeden önce bu zamanaşımı def'ini bir 'ön sorun' olarak incelemek ve bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar vermekti. Mahkemenin, bu def'i hakkında hiçbir değerlendirme yapmadan doğrudan işin esasına girerek ıslah edilmiş talep üzerinden hüküm kurması, usule aykırı bulunmuş ve karar bu nedenle bozulmuştur.