HMK m. 121, dava dilekçesine eklenecek belgelerle ilgili bir yükümlülük getirmiştir. Davacının, elinde bulunmayan ancak başka yerden getirtilecek belgelerle ilgili olarak dilekçesinde ne yapması zorunludur? Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin sonucu, HMK m. 140/5 (eski hali) ile bağlantılı olarak nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #84645

HMK m. 121, davacının, delil olarak dayandığı ancak elinde bulunmayan, başka bir kurumdan (örneğin, tapu müdürlüğü, banka, başka bir mahkeme dosyası) veya kişiden getirtilmesi gereken belgelerle ilgili olarak, 'bunların bulunabilmesini sağlayıcı açıklamayı' dava dilekçesinde yapmasını zorunlu kılar. Bu açıklama, belgenin nerede olduğunu, hangi kurumdan istenmesi gerektiğini, dosya numarasını veya belgeyi bireyselleştirecek diğer bilgileri içermelidir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin sonucu, HMK'nın 22.07.2020 tarihli değişiklikten önceki 140/5. maddesinde (ve değişiklikle 139. maddeye taşınan benzer hükümde) düzenlenmişti. Buna göre, hakim ön inceleme duruşmasına davet ederken taraflara, dilekçelerinde belirttikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgeler için gerekli açıklamayı yapmaları üzere iki haftalık kesin bir süre verir. Bu ihtara rağmen, davacı bu süre içinde gerekli açıklamayı yapmazsa, **'o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılır'.** Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2241 E., 2021/847 K. sayılı kararında da bu süreç vurgulanmıştır. Bu kural, davanın başında delillerin toplanmasını hızlandırmayı ve yargılamanın sürüncemede kalmasını engellemeyi amaçlar. Dolayısıyla, davacı, başka yerden getirtilecek bir belgeye dayanıyorsa, bununla ilgili tüm bilgileri ya dava dilekçesinde ya da en geç ön incelemede hakimin vereceği kesin süre içinde mahkemeye sunmak zorundadır.