HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılmış bir davada, davalıya ön inceleme duruşma davetiyesi tebliğ edilmesine rağmen davalı duruşmaya gelmemiştir. Mahkemenin bu durumda, tahkikat duruşması için ayrıca bir davetiye göndermeden yargılamayı sonuçlandırması, hangi temel usul ilkesinin ihlalidir?

Bu durum, HMK m. 27'de düzenlenen **'hukuki dinlenilme hakkı'** ilkesinin ve dolayısıyla Anayasa m. 36'daki **'adil yargılanma hakkı'**nın ihlalidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/9160 E., 2017/15129 K. sayılı kararında bu durum açıkça bozma sebebi sayılmıştır. Gerekçesi şudur: HMK'ya göre yargılama, 'ön inceleme' ve 'tahkikat' olmak üzere iki temel aşamaya ayrılmıştır. Ön inceleme duruşmasının amacı, uyuşmazlık konularını belirlemek, tarafları sulhe teşvik etmek ve tahkikat için hazırlık yapmaktır. Tahkikat duruşması ise, delillerin toplandığı, tartışıldığı ve davanın esasına ilişkin incelemenin yapıldığı asıl yargılama aşamasıdır. Davalı ön inceleme duruşmasına gelmemiş olsa bile, mahkeme ön incelemeyi tamamlayıp HMK m. 143 uyarınca tahkikat aşamasına geçtiğinde, HMK m. 147 gereğince tarafları bu yeni aşama olan **tahkikat duruşmasına davet etmek zorundadır**. Çünkü davalı, ön incelemeye katılmamış olabilir ancak tahkikat duruşmasına katılarak delillere karşı beyanda bulunmak, tanıklarını dinletmek veya bilirkişi raporuna itiraz etmek isteyebilir. Ona bu imkanı tanımadan, yani tahkikat duruşmasından haberdar etmeden yargılamanın yokluğunda bitirilmesi, onun savunma hakkını ve hukuki dinlenilme hakkını elinden almak anlamına gelir.