Bir işin yapılmasına veya yapılmamasına dair ilamların icrası (İİK m. 30), borçlunun ilama uymaması halinde alacaklıya hangi hakları tanımaktadır?

İİK m. 30, bir işin yapılmasına veya yapılmamasına ilişkin ilamların icrasını düzenler. Borçlunun ilama uymaması halinde alacaklıya tanınan haklar şunlardır: 1. **Bir İşin Yapılmasına İlişkin İlamlarda:** * **İşin Başkasına Yaptırılması:** Eğer iş, borçlunun şahsına sıkı sıkıya bağlı olmayan ve başkası tarafından yapılabilecek bir iş ise, alacaklı, işin yapılması için gereken masrafın icra dairesince bir bilirkişiye takdir ettirilmesini isteyebilir. * **Masrafın Tahsili:** Alacaklı, takdir edilen bu masrafın ileride borçludan tahsil edilip kendisine verilmesi şartıyla ödemeyi kabul ederse, bu masraf alacaklıdan alınarak iş bir başkasına yaptırılır. Eğer alacaklı peşin ödemeyi kabul etmezse, masrafı karşılayacak miktarda borçlunun malı haczedilip paraya çevrilerek o iş yaptırılır. Her iki durumda da masraf nihai olarak borçluya yükletilir. 2. **Bir İşin Yapılmamasına İlişkin İlamlarda:** * **İhtar ve Ceza Tehdidi:** İcra dairesi, borçluya ilamın hükmünü bir emirle tebliğ eder ve bu emirde, ilam hükmüne aykırı davranmasının İİK m. 343 uyarınca 'disiplin hapsi' cezası gerektireceğini ihtar eder. Yani burada işin zorla yaptırılması yerine, cezai bir yaptırım tehdidi ile borçlunun ilama uyması sağlanmaya çalışılır. * **Eski Halin İadesi:** Maddenin son fıkrasına göre, borçlu ilam hükmünü yerine getirdikten sonra, bu hükmü ortadan kaldıracak yeni bir eylemde bulunursa (örneğin yıkılmasına karar verilen bir duvarı yeniden örerse), mahkemeden ayrıca hüküm almaya gerek kalmadan, önceki ilam hükmü tekrar zorla yerine getirilir.