Kiracının tacir olduğu bir işyeri kirasında, 'kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına' ilişkin sözleşme hükmü (muacceliyet şartı), Yargıtay 8. HD 2018/10831 E. sayılı kararı ışığında nasıl değerlendirilmelidir?

Bu hüküm, kiracının tacir olduğu durumlarda, 6353 sayılı Kanun'la değişik 6101 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi kapsamında geçerli kabul edilmelidir. Normalde, TBK m. 346 bu tür muacceliyet şartlarını konut ve çatılı işyeri kiralarında geçersiz kılar ve bu hükmün kamu düzenine ilişkin olduğu kabul edilir. Ancak, anılan geçici madde, kiracının TTK'da 'tacir' olarak sayılan kişi olduğu işyeri kiraları için TBK m. 346'nın uygulanmasını 01.07.2012'den itibaren 8 yıl süreyle ertelemiş ve bu dönemde 'sözleşme serbestisi'nin geçerli olacağını belirtmiştir. Yargıtay 8. HD 2018/10831 E., 2018/19863 K. sayılı kararı da bu duruma işaret etmektedir. Kararda, mahkemenin öncelikle davalının tacir olup olmadığını TTK'daki kriterlere göre (gelir sınırı, faaliyetin niteliği, defter tutma usulü vb.) araştırması gerektiği, 'davalının tacir olması durumunda muacceliyet şartının geçerli olacağı gözetilerek' kira alacağının buna göre hesaplanması gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla, 01.07.2020'den önceki döneme ilişkin uyuşmazlıklarda, eğer kiracı tacir ise, sözleşmedeki muacceliyet şartı geçerlidir ve kiraya veren bu şarta dayanarak henüz vadesi gelmemiş kiraları da talep edebilir.