Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/18-535 E. sayılı kararına göre, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'ndaki 'nüfus kaydının düzeltilmesi davasının ancak bir kere açılabileceği' hükmü, babaları tarafından soyadları değiştirilen reşit çocukların, reşit olduktan sonra kendi soyadlarını değiştirmek için dava açmalarına engel teşkil eder mi? Gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #84564

Hayır, engel teşkil etmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2011/18-535 E., 2011/622 K. sayılı kararı, bu kuralın dar yorumlanması gerektiğini ve reşit olan kişinin dava hakkını engellemeyeceğini belirtmiştir. Kararın gerekçeleri şunlardır: 1. **Hak Arama Özgürlüğü:** Babaları tarafından açılan dava ile çocukların da dava açmış sayılmasının kabulü, Anayasa'nın 36. maddesi ve AİHS'nin 6. maddesinde güvence altına alınan 'hak arama özgürlüğü' ilkesine aykırılık teşkil eder. 2. **Şahsa Sıkı Sıkıya Bağlı Hak:** Soyadı, şahsa sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Reşit olmayan çocuklar, velayet altında oldukları için babalarının değiştirdiği soyadını reşit olana kadar kullanmak zorundadır. Ancak reşit olduktan sonra, bu şahsa sıkı sıkıya bağlı hakkı bizzat kullanma ve haklı sebeplere dayanarak soyadlarının değiştirilmesini isteme hakları doğar. Babanın geçmişte açtığı dava, reşit olan çocuğun bu hakkını kullanmasına engel olamaz. 3. **Davanın Tarafı Olmama:** Çocuklar, babalarının açtığı davada doğrudan taraf değildirler. Bu nedenle, babaları tarafından açılmış bir davanın varlığı, onların dava açma hakkını 'bir kere dava açılabilir' kuralı kapsamında tüketmez. Sonuç olarak YHGK, 'bir kere dava açma' kuralının, kişinin reşit olduktan sonra kendi iradesiyle kullanacağı soyadı değiştirme hakkını ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamayacağına hükmetmiştir.