Mahkeme, ön inceleme duruşması yapmadan, dosya üzerinden esasa ilişkin bir karar verebilir mi?

Kural olarak veremez. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/1452, K. 2016/10117 sayılı kararında belirtildiği gibi, HMK m. 138 yalnızca dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceğini düzenler. Bunun dışındaki uyuşmazlıklar için ön incelemenin duruşmalı yapılması ve tahkikata geçilmesi gerekir. Ön inceleme ve duruşma yapılmadan dosya üzerinden esasa ilişkin karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ihlalidir. (Kaynak: hmk-madde-142-sureler-hakkinda-karar.html)