TCK madde 257'deki 'görevi kötüye kullanma' suçunda 'failin kasıt' unsurunu, ihmali davranışlarla (TCK 257/2) işlenmesi durumunda nasıl yorumlandığını Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2014/11535 E., 2018/4352 K. sayılı kararı bağlamında değerlendiriniz. Özellikle, kooperatif yönetim kurulu üyelerinin yaş kriterine aykırı üye kaydı yapması eyleminin suç vasfını nasıl etkilediğini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #83075

TCK madde 257'deki görevi kötüye kullanma suçu, kasten işlenebilen bir suçtur. Bu, failin görevinin gereklerine aykırı davranışı bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi gerektiği anlamına gelir. Suç hem icrai (olumlu hareket) hem de ihmali (yapmama veya gecikme) davranışla işlenebilir. İhmali davranışla işlenmesi durumunda da kasıt aranır; yani kamu görevlisinin görevini bilerek ve isteyerek ihmal etmesi veya geciktirmesi gerekir. **Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin Yaklaşımı (2014/11535 E., 2018/4352 K.):** Bu kararda, kooperatif yönetim kurulu başkan yardımcısı ve üyesi olan sanıkların, medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmayan (18 yaşından küçük) bir kişiyi kooperatife üye yapması eylemi ele alınmıştır. Yargıtay, bu eylemin suç vasfını belirlemede önemli değerlendirmelerde bulunmuştur: * **İhmali Davranış mı, İcrai Davranış mı?** Yargıtay, sanıkların 'henüz 18 yaşını ikmal etmeyen …'u 30/11/2008 tarihinde kooperatife üye yapmaları şeklindeki eylemlerinin, görevlerinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme boyutunu aşacak şekilde **icrai davranışla** işlendiğini belirtmiştir. Yani, pasif bir ihmalden ziyade, aktif bir karar alıp üye kaydı yapma eylemi söz konusudur. * **Suç Vasfı Değişikliği:** Yargıtay, bu eylemin doğrudan TCK 257/1 (icrai davranışla görevi kötüye kullanma) maddesi kapsamında kaldığını ifade etmiştir. Ancak mahkemenin, bu eylemi 257/2 (ihmali davranış) maddesine göre değerlendirmesini ve hatta 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 8/2. maddesi yollamasıyla ek 2/2. maddesine temas ettiğini (ve bu suçun ön ödemeye tabi olduğunu) gözetmemesini hatalı bulmuştur. * **Kasıt Unsuru:** Bu karar, failin görevinin gereklerine aykırı davranışı (yaş kriterine uymayan kişiyi üye yapma) bilerek ve isteyerek yaptığını varsayarak kasıt unsurunun varlığını aramaktadır. Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin, Ana Sözleşme'de belirtilen ortaklık şartlarını (medeni hakları kullanma yeterliliği gibi) araştırma yükümlülüğü olduğu ve bu yükümlülüğe aykırı davranarak üye kaydı yapmaları, kasıtlı bir görevi kötüye kullanma eylemi olarak kabul edilmiştir. Özetle, görevlilerin kanun veya yönetmelikte açıkça belirtilen bir şartı (yaş kriteri) bilerek ve isteyerek ihlal ederek aktif bir işlem yapması, görevi kötüye kullanma suçunun icrai şeklini oluşturur ve bu eylemde kasıt aranır. Yargıtay, bu tür durumlarda suç vasfının doğru belirlenmesini ve buna göre cezanın tayinini önemser.