TCK madde 257'de düzenlenen 'Görevi Kötüye Kullanma Suçu'nda, 'haklı olan işin görülmesinden sonra kişilerden yarar sağlanması' durumunun suç oluşturup oluşturmadığını ve bunun 'rüşvet' veya 'icbar suretiyle irtikap' suçları ile nasıl ayrıştığını gerekçe ve Yargıtay kararları ışığında açıklayınız.

TCK madde 257'nin gerekçesine göre, 'haklı olan işin görülmesinden sonra kişilerden yarar sağlanması da, görevi kötüye kullanma suçunu oluşturur.' Bu durum, kamu görevlisinin zaten yapması gereken bir işi yaptıktan sonra, bu iş karşılığında kendisine veya bir başkasına menfaat temin etmesidir. Bunun nedeni, bu yararın kamu görevlisi sıfatını taşıması ve işi görmüş olması dolayısıyla kişiye sağlanmasıdır. Gerekçe, bu gibi durumlarda kişilerin hakkının teslim edilmesi konusunda en azından bir kaygıyla hareket ettiğini ve kamu görevlisine yarar sağlanması görünüşte rızaya dayalı olsa bile, kamusal görevlerin eşitlik ve liyakat esasına göre yürütüldüğü hususunda taşınan kaygı dolayısıyla burada da bir mağduriyetin varlığının kabul edilmesi gerektiğini belirtir. **Rüşvet ve İcbar Suretiyle İrtikap ile Ayrım:** Bu durum, rüşvet (TCK 252) ve icbar suretiyle irtikap (TCK 250/1) suçlarından ayrışır: * **Rüşvet:** Kamu görevlisinin, görevinin gereklerine **aykırı olarak** bir işi yapması veya yapmaması için kişiyle vardığı anlaşma çerçevesinde bir yarar sağlaması rüşvet suçunu oluşturur. Yani, rüşvette yasa dışı bir eylemin (görevini kötüye kullanma) karşılığı olarak menfaat temin edilir ve bir anlaşma (pazarlık) söz konusudur. * **İcbar Suretiyle İrtikap:** Kamu görevlisinin, görevinin gereklerine **uygun davranmak amacıyla** (yani zaten yapması gereken veya yapmaması gereken bir işi hukuka uygun şekilde yapmak/yapmamak için) kişilerden menfaat temin etmesi durumunda ise, kural olarak icbar suretiyle irtikap suçu oluşur. Burada kamu görevlisi, kişiyi bir menfaat sağlamaya zorlar (icbar eder), ancak menfaat sağladığı iş hukuka uygun bir iştir. (Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2017/4591 E., 2021/3877 K. sayılı kararında rüşvet alma ve verme suçları tartışılırken bu ayrım dolaylı olarak ele alınmıştır.) * **Görevi Kötüye Kullanma (haklı işin görülmesinden sonra yarar sağlama):** Eğer somut olayda, kişinin menfaat sağlama yönünde 'icbar edildiği' yönünde somut dayanak noktaları bulunmuyorsa ve kamu görevlisi görevinin gereklerine uygun bir işi yaptıktan sonra kendisine menfaat sağlanmışsa, bu durum 'görevi kötüye kullanma' olarak değerlendirilerek cezaya hükmedilecektir. Buradaki temel fark, ne bir anlaşmanın (rüşvet) ne de bir zorlamanın (irtikap) varlığıdır; ancak yine de görevlinin sıfatından kaynaklanan bir 'kaygı' veya 'nüfuz' kullanımı mevcuttur.