TCK madde 109'da düzenlenen 'Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu'nun manevi unsurunu ve bu suçun temel şekli açısından 'saik' (özel kast) aranıp aranmadığını gerekçe ve Yargıtay kararları doğrultusunda açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #83039

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu'nun manevi unsuru, failin, mağduru şahsi özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi bilmesi ve istemesi, yani **genel kast**tır. Madde gerekçesi ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları (örneğin Ceza Genel Kurulu'nun 2018/3 E., 2020/454 K.; 2019/494 E., 2021/41 K.; 2019/175 E., 2021/701 K. ve 2019/1 E., 2019/1 K. sayılı kararları) bu suçun temel şeklinin oluşumu için **saik (özel kast) aranmadığını** açıkça belirtmektedir. **Saik** (motif veya özel kast), failin suçu işlerken güttüğü özel amacını ifade ederken, **genel kast**, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi halidir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda, failin mağduru neden hürriyetinden yoksun bıraktığı (örneğin fidye için, cinsel amaçla, intikam amacıyla vb.) önemli değildir. Önemli olan, failin mağduru hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakma fiilini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Ancak, TCK 109'da bazı durumlarda saik (amaç) bir nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. Örneğin, 109/5. fıkrasında 'Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde' cezanın artırılması öngörülmüştür. Bu durumda, cinsel amaç suçun temel şeklinin manevi unsurunu oluşturan genel kastın dışında, cezayı ağırlaştıran özel bir saik olarak işlev görür. Temel şeklin oluşumu için bu özel saikin varlığı zorunlu değildir, sadece nitelikli halin uygulanması için gereklidir.