TCK madde 21'de tanımlanan 'kast' kavramını, doğrudan kast ve olası kast ayrımı üzerinden detaylı bir şekilde açıklayınız. Her bir kast türünün kanuni tanımını ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun verdiği örnekleri de dikkate alarak aralarındaki temel farkı vurgulayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #83034

TCK madde 21, suçun manevi unsuru olan 'kast'ı düzenler ve iki temel türe ayırır: doğrudan kast ve olası kast. **1. Doğrudan Kast (TCK 21/1):** * **Tanım:** 'Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.' Fail, işlediği fiilin kanuni tipe uygun bir sonuç doğuracağını bilmekte ve bu sonucu doğrudan istemektedir. Hedeflenen fiili gerçekleştirmeye yönelik iradeyi ifade eder. * **Örnek:** Failin bir kişiyi öldürmek amacıyla tabancayla ateş edip hedefi vurması. Bu durumda fail, öldürme neticesini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmiştir. * **Yargıtay Yaklaşımı:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu (örneğin 2019/372 E., 2021/22 K. ve 2018/545 E., 2019/504 K. sayılı kararları), failin hareketinin kanuni tipi gerçekleştireceğini bilmesi ve istemesi hâlinde doğrudan kastla hareket ettiğini kabul eder. Ayrıca, failin hareketiyle hedeflediği doğrudan neticelerle birlikte, hareketin zorunlu veya kaçınılmaz olarak ortaya çıkan sonuçları da, açıkça istenmese dahi doğrudan kastın kapsamı içinde değerlendirilmelidir. Örneğin, vitrinin arkasındaki tezgahtarı vurmak isteyenin vitrin camını kırması kaçınılmaz bir sonuçtur ve camın kırılması açısından da doğrudan kast kabul edilir. **2. Olası Kast (TCK 21/2):** * **Tanım:** 'Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi halinde olası kast vardır.' Fail, muhtemel bir neticenin gerçekleşebileceğini öngörmekte ancak bu neticeyi doğrudan istememektedir. Buna rağmen, bu neticenin meydana gelmesini kabullenerek fiili işlemeye devam eder ('olursa olsun' düşüncesiyle). * **Yargıtay Gerekçesindeki Örnekler:** * **Otobüs sürücüsü örneği:** Kırmızı ışıkta durmadan geçmek isteyen otobüs sürücüsü, yaya geçidinden her an birilerinin geçtiğini görmüş, ancak durmamış ve yoluna devam etmiştir. Çarpıp ölüm veya yaralanmaya neden olması durumunda, sürücü bu neticelerin gerçekleşebileceğini öngörerek kabullenmiştir. * **Düğün evinde ateş etme örneği:** Düğünde alkolün etkisiyle elinin seyrini kaybeden bir kişinin yere paralel ateş etmesi sonucu birinin ölmesi. Kişi, kurşunların birine isabet edebileceğini öngörmüş, ancak atışa devam etmiştir. * **Yargıtay Yaklaşımı:** Olası kast ile doğrudan kast arasındaki temel fark, 'bilme' unsurunda yoğunlaşır. Doğrudan kastta fail neticeyi biliyor ve istiyor; olası kastta ise neticenin gerçekleşmesi muhakkak olmayıp, muhtemeldir ve fail bu muhtemel neticeyi kabullenir. 'Kabullenme' ölçütü, olası kastı bilinçli taksirden ayıran kıstastır. Sanık R.A.'nın 2018/545 E., 2019/504 K. sayılı kararında, alkollü araç kullanarak kırmızı ışık ihlali yapan ve kaza sonucu ölüme neden olan sanığın, neticeyi öngörmesine rağmen fren yapmaması gibi engelleme çabası göstermemesi, muhtemel neticeyi kabullenme olarak değerlendirilmiş ve olası kastla öldürme suçu kabul edilmiştir.