TCK Madde 21(2) uyarınca olası kastla işlenen suçlarda ceza indirimi öngörülürken, failin 'öngörebilme' kapasitesi (zekası, tecrübesi vb.) bu indirimin uygulanıp uygulanmamasında veya oranında etkili midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #82970

TCK Madde 21(2)'deki 'öngörme', objektif bir öngörmeyi ifade eder; yani o durumdaki makul bir kişinin öngörebileceği bir netice olmalıdır. Failin sübjektif öngörme kapasitesi (zekası, tecrübesi), neticenin objektif olarak öngörülebilir olup olmadığını belirlemede doğrudan etkili değildir. Eğer netice objektif olarak öngörülebilirse ve fail de bunu (kendi kapasitesiyle) öngörmüş ve kabullenmişse olası kast oluşur. Ancak, cezanın bireyselleştirilmesi aşamasında (TCK Madde 61), failin kusurunun derecesi değerlendirilirken, failin kişisel özellikleri (eğitimi, tecrübesi vb. itibarıyla neticeyi ne kadar net öngörebildiği) olası kast indirim oranının (1/3 ile 1/2 arasında) belirlenmesinde veya temel cezanın takdirinde dolaylı olarak dikkate alınabilir. Ancak olası kastın varlığı veya yokluğu için temel kriter, failin sübjektif olarak neticeyi öngörmüş olması ve kabullenmesidir, yeter ki netice objektif olarak da öngörülebilir olsun.