HMK Madde 115 ve devamı maddelerinde düzenlenen 'dava şartları' ile HMK Madde 116'da düzenlenen 'ilk itirazlar' arasında inceleme usulü ve sonuçları bakımından ne gibi farklar vardır?

Temel farklar şunlardır: 1) İnceleme Zamanı ve Şekli: Dava şartları (HMK 114) mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) araştırılır (HMK 115/1). İlk itirazlar (HMK 116 - yetki, tahkim, işbölümü itirazı gibi) ise ancak cevap dilekçesinde ileri sürülebilir ve öncelikle incelenir (HMK 117/1, 139). 2) Taraflarca İleri Sürülme: Dava şartı noksanlığı taraflarca her zaman ileri sürülebilirken, ilk itirazlar süresinde (cevap dilekçesiyle) ileri sürülmezse bir daha dinlenmez. 3) Sonuçları: Dava şartı noksanlığında giderilebiliyorsa kesin süre verilir, giderilemezse veya sürede giderilmezse dava usulden reddedilir (HMK 115/2). İlk itirazların kabulü halinde ise, itirazın türüne göre dosyanın yetkili/görevli mahkemeye gönderilmesi, davanın usulden reddi gibi farklı sonuçlar doğabilir. Dava şartları kamu düzenine ilişkin olup daha katı bir incelemeye tabidir. (HMK m.114, m.115, m.116, m.117, m.139)