Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 17.05.2021 tarihli, 2021/4643 E. sayılı kararında, işçiye nakdi yemek ve yol ücreti yerine ayni olarak yemek verilmesi ve otobüs bileti verilmesi neden 'esaslı değişiklik' sayılmazken, bu ücretlerin miktarının azaltılması neden 'esaslı değişiklik' sayılmıştır?

Bu ayrımın temelinde, işverenin 'yönetim hakkı'nın kapsamı ile işçinin haklarında doğrudan bir azalma olup olmadığı yatmaktadır. Yargıtay'a göre; 1) **Ayni Yardıma Dönüşüm:** İşçiye ödenen nakdi yemek veya yol parasının, aynı amaca hizmet eden ve nitelik olarak eşdeğer bir ayni yardıma (işyerinde yemek, servis veya otobüs bileti) dönüştürülmesi, işverenin işyerini organize etme ve yönetme hakkı kapsamında kalır. Burada işçinin sosyal hakkı ortadan kaldırılmamış, sadece sunum şekli değiştirilmiştir. Bu nedenle bu, esaslı bir değişiklik sayılmaz. 2) **Miktarın Azaltılması:** Ancak, nakdi yemek veya yol ücretinin niteliği değiştirilmeden, sadece miktarının azaltılması veya tamamen kaldırılması, işçinin ücretinin bir eki olan sosyal hakkın doğrudan doğruya ve tek taraflı olarak azaltılması anlamına gelir. Bu durum, işçinin mali durumunu ve dolayısıyla çalışma koşullarını aleyhine ağırlaştırdığı için, tipik bir 'esaslı değişiklik'tir ve geçerli olabilmesi için mutlaka işçinin yazılı rızası (İş K. m. 22) gerekir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/yargitay-kararlari-isiginda-calisma-kosullarinda-esasli-değişiklik-icin-uyulmasi-gereken-usul)